Three Lines Model (3LM) – Van theorie naar successleutels tot praktijk

Geplaatst op 27 januari 2025
Geschreven door
Categorie Control & Compliance

Het Three Lines of defence Model (3LM) is hét model om je organisatie te professionaliseren op control en risicobeheersing. Maar wat houdt dit model precies in? Welke voordelen heeft dit model? En wat zijn de successleutels?

Lijnen, rollen en gebruik van het Three Lines Model

Eerst een stap terug, want was is het Three Lines (of Defense) Model (3LM) precies? Het is een veel beschreven governance framework om aan de buitenwereld te laten zien dat de organisatie de belangrijkste risico’s goed beheerst en daarmee ‘in control’ is. Daarbij worden drie ‘verdedigingslinies’ gebruikt om te voorkomen dat een risico daadwerkelijk een schade wordt voor de organisatie.

De eerste lijn

Dit zijn de (senior) managers en afdelingshoofden die doelen moeten halen, medewerkers aansturen en risico’s managen. Risico’s kunnen het beste beheerst worden door hen die er belang bij hebben, daarom is de eerste lijn de belangrijkste vorm van risicomanagement.

De tweede lijn

Deze lijn ondersteund de eerste lijn met betrekking tot risicomanagement met specialistische kennis rondom verschillende risicogebieden als juridisch, finance, compliance, internal control, ISMS, veiligheid of kwaliteit. Ook controleert zij of de controls op orde zijn.

De derde lijn

Dit is de internal audit en analyseert inconsistenties in de opzet en het bestaan en werking van de control frameworks en doet bevindingen en aanbevelingen. Zij geeft daarmee een onafhankelijk oordeel en zekerheid (assurance) af over de kwaliteit van sturing en beheersing.

Door uit te leggen wie er in de eerste, tweede en derde lijn zit worden verantwoordelijkheden duidelijk met een eenvoudige structuur die snel door management en directie te begrijpen is.

Welk voordeel heeft het 3LM voor je organisatie?

Het model biedt je organisaties de structuur voor risicobeheersing, de governance en risicomanagement. Het is daarmee een model om aan toezichthouders en stakeholders te laten zien dat de risico’s goed beheerst worden en geeft noodzakelijke vertrouwen. Simpelweg gezegd is het 3LM een model om je organisatie te professionaliseren op control en risicobeheersing.

De voordelen zijn simpel en goed uit teleggen structuur voor als basis voor een integraal risicomanagement beheerssysteem.

  1. Heldere verdeling van taken, verantwoordelijkheden rondom de risicobeheersing
  2. Versterking van het verantwoordelijkheidsgevoel en risicobewustzijn (risicocultuur)
  3. Versterking van de verantwoordelijkheid voor risicomanagement en interne beheersing
  4. Minder dubbelwerk en lagere cost of control door samenwerking tussen en binnen de lijnen
  5. Voldoen aan wet- en regelgeving inclusief governance codes
  6. Efficiëntere uitvoering van audits, reviews, scans en dergelijke
  7. Een eenduidige risicotaal
  8. Meer transparantie

De successleutels van het 3LM

Hoe verander je een organisatie? Daarbij is het handig om het beginsel van People, Proces & Technologie te gebruiken en de vraag te stellen: Wie doen de dingen en hoe zijn ze georganiseerd? People, gaat daarbij over de mensen, taken en verantwoordelijkheden van de organisatie. Vooral de tweede lijn heeft een rol en dient samen te werken en wellicht haar werkwijze te veranderen.

Organisatieverandering is moeilijk; er kan weerstand zijn en hang naar het oude. Bijvoorbeeld een Excelformat waar men aan gewend is te werken. Om mensen mee te krijgen is een helder doel nodig en een duidelijk beeld van de integrale aanpak die hen gaat helpen. Bijvoorbeeld door het gebruik van een standaardtaal of kennisdatabase waardoor men sneller kan werken of de organisatie makkelijker kan betrekken. Goede interne communicatie voor het verandertraject is cruciaal om mensen mee te krijgen.

Je kennis over het 3LM vergroten?

Heldere taken, verantwoordelijkheden en het optimaliseren van de samenwerking zorgen voor meer efficiëntie van de interne beheersing. Maar hoe richt je zo’n model goed in? Tijdens de opleiding 3-lines of defence model wordt je bijgepraat over de praktische toepasbaarheid en de inrichting. Bekijk het programma en de data.

  • Erik van Marle
    Erik van Marle Adviseur risicomanagement Meer info

Relevante opleidingen

Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Inzicht in verschillende sturingsmodellen
  • Actuele kennis over bekostiging vastgoed vanuit de Wlz
  • Alles over bekostigingsvormen (intramuraal met verblijf, VPT, MPT, PGB)
  • Investeringen op een verantwoorde wijze beoordelen
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Effectief borgen van regels en beleid
  • Compliance eisen en risicomanagement
  • Toetsingskaders voor bestuur en toezicht
  • Opstellen control framework
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Historische kostprijs, bedrijfswaarde en marktwaarde
  • Tijdswaarde van geld, exploitatiekasstromen en disconteringsvoet
  • Factoren van invloed op waardebegrippen
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Inzicht in spelers zorgmarkt
  • Eisen en beoordelen businesscase
  • Opbouw van huurovereenkomst
  • Beoordelen risico’s zorgvastgoed
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Inzicht bekostigingsstructuur zorg
  • Impact care en cure op vastgoed
  • Actualiteit en dynamiek sector
  • Integratie in portefeuillestrategie
Belastingen

Wat leer je?

  • Inzicht in de actuele ontwikkelingen en de impact rondom fiscaliteit.
  • Welke fiscale vragen u kunt stellen vanuit je rol als toezichthouder.
  • Inzicht in (fiscale) risico’s en sturingsmogelijkheden bij de corporatie.
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Opgaven te vertalen naar strategische sturing
  • Portefeuilleplan inhoudelijk beoordelen en opstellen
  • Wensportefeuille vertalen naar een haalbare portefeuillestrategie
  • Transformatieprogramma formuleren voor assetmanagement
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Verschillende rentemanagementstrategieën
  • Ontwikkelingen inflatie, marktrente en beleidsrente
  • Vereisten WfZ en NZa gebruik rentederivaten
  • Financierings- en rentebeleid en governance kaders
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Wat onrendabel investeren is
  • Op verantwoorde wijze toch onrendabel kunnen investeren
  • Op hoofdlijnen grenswaarden bij je corporatie bepalen
  • Een transformatieprogramma bepalen
  • De financiële kaders en de keuzes die je hierin kunt maken
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Het effect van de wijzigingen in de beleidswaarde
  • Waarom deze worden doorgevoerd
  • Wat je moet inrichten om de beleidswaarde vast te stellen
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Op hoofdlijnen grenswaarden bij je corporatie bepalen
  • De relatie tussen financieel rendement en maatschappelijke inzet
  • Kritisch nadenken over volkshuisvestelijke inzet en financiële continuïteit
  • De financiële kaders en de keuzes die je hierin kunt maken
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Basiskennis van het thema ESG
  • Wat binnen de E, S en G de meest relevante onderwerpen zijn voor woningcorporaties
  • Recente ontwikkelingen rondom wet- en regelgeving, vanuit toezichthouders, sectorfinanciers en andere stakeholders
  • Best-practices op het thema ESG binnen en buiten de sector
  • Waar de mogelijke kansen en uitdagingen liggen
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Strategische beleidsinzichten van de Rijksoverheid
  • Impact van Rijksbeleid op vastgoedstrategie
  • Randvoorwaarden voor optimale woonzorgomgevingen
  • Juridische mogelijkheden bij huur- en samenwerkingsovereenkomsten
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • Inhoud en achtergrond van het Rijksbeleid
  • Inzicht in vastgoedproducten
  • Meer over financiële (on)mogelijkheden
  • Selectiecriteria voor zorgpartners
Zorgvastgoed

Wat leer je?

  • De rechten en plichten van huurder en verhuurder
  • Welke soorten huurovereenkomsten er bestaan
  • Handvatten voor samenwerkingsafspraken
  • Opzeggingsmogelijkheden
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Inzicht kerngetallen en rendementen
  • Samenhang financiële thema’s
  • Beslissingen en afwegingen maken
  • Intern de juiste vragen stellen
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Financiële basiskennis
  • Inzicht begrippen en denkwijzen
  • Stukken interpreteren en beoordelen
  • Vragen stellen als sparringpartner
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Waarde van rentmeesterschap
  • Prio’s duurzaam bedrijfsmodel
  • Impact van functionele veroudering
  • Bepalen optimale beleidsmix
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Vertalen van portefeuille naar beheer
  • Sturen op prestatie complexen
  • Opstellen van exploitatiestrategie vastgoed
  • Rendementsbepaling op complexniveau
Risicomanagement

Wat leer je?

  • Inzicht in risico’s en verbinding met prestaties
  • Pragmatisch te kijken naar risico’s
  • Effecten van beheersmaatregelen
  • Hanteren van ‘kansen pakken’ en ‘risico’s vermijden’
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Samenhang financiële thema’s
  • Wet en regelgeving voor de sector
  • Beoordelen financiële gevolgen
  • Intern de juiste vragen stellen
Inkomensregistratie

Wat leer je?

  • Spelregels rondom passend toewijzen
  • Inzicht in loonstroken en specificaties
  • Uitzonderingssituaties registreren
  • Ervaring door te oefenen
Risicomanagement

Wat leer je?

  • Het belang en proces van risicomanagement begrijpen en toepassen.
  • Risico’s en beheersmaatregelen effectief in kaart brengen en beoordelen.
  • Risicobereidheid vaststellen en ermee werken.
  • Inzicht in rollen en verantwoordelijkheden binnen risicomanagement.
Investeren

Wat leer je?

  • De spelregels bij rekenen
  • Opstellen projectinvestering
  • Consequenties rendementskengetallen
  • Inzicht door te oefenen
Investeren

Wat leer je?

  • Toetsten vanuit invalshoeken
  • Opstellen gezond en werkbaar kader
  • Impact onrendabel investeren
  • Normeren van projecttoetsing
Inkomensregistratie

Wat leer je?

  • Spelregels rondom passend toewijzen
  • Inzicht in loonstroken en specificaties
  • Uitzonderingssituaties registreren
  • Ervaring door te oefenen
Belastingen

Wat leer je?

  • Spelregels rondom BTW
  • Inzicht in specifieke situaties
  • Beoordelen van facturen
  • Besparen van kostbare tijd
Woningwet

Wat leer je?

  • Ins en outs servicekosten
  • Inzicht in verdeelsleutels
  • Wat wel en niet belangrijk is
  • Spelregels bij VvE’s
Investeren

Wat leer je?

  • Spelregels rekenen aan vastgoed
  • Reken op basis van kasstromen
  • Waardebegrippen bij vastgoedwaarde
  • Beleidswaarde en marktwaarde
Investeren

Wat leer je?

  • Spelregels rekenen aan vastgoed
  • Reken op basis van kasstromen
  • Waardebegrippen bij vastgoedwaarde
  • Beleidswaarde en marktwaarde
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Inzicht in beoordelingscriteria
  • Alles over bijstuurinstrumenten
  • Opstellen financieel sturingskader
  • Rol van eigen vermogen en ORT budget
Begroten

Wat leer je?

  • Nieuwste vormvereisten en regels
  • Praktische tips opstellen jaarrekening
  • Inzicht in samenhang van onderdelen
  • Jaarrekeningen lezen en interpreteren
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Opstellen portefeuillestrategie
  • Randvoorwaarde en bouwstenen
  • Integreren duurzaamheidsvisie
  • Samenhang vastgoed- en financiële sturing
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Het bedrijfsmodel van de corporatie(sector).
  • Belangrijkste elementen en samenhang in vastgoed- en financiële sturing.
  • Financiële en vastgoedsturing in maatschappelijke context.
  • Inzicht in financierings-, performance- en risicoratio’s.
  • Inzicht in soft controls en balans tussen hard en soft controls.
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Fraudesignalen en kunt frauderisicofactoren identificeren
  • Opstellen van frauderisicoanalyse/compliance analyse
  • Mogelijke impact van frauderisico’s evalueren
  • Inzetten van maatregelen voor beperken fraude- en compliance risico’s
Begroten

Wat leer je?

  • Gestructureerd opstellen van begrotingsproces
  • Jaarlijkse doelstellingen vertalen naar financiële input
  • Impact van aanpassingen op financiële ratio’s
  • Opstellen balans, verlies- en winstrekening en het kasstroomoverzicht
Platform

Wat leer je?

  • Kennis uitwisselen
  • Zelf thema’s bepalen
  • Inspiratie en sparren
  • Praktijkinbreng
Platform

Wat leer je?

  • Kennis uitwisselen
  • Zelf thema’s bepalen
  • Inspiratie en sparren
  • Praktijkinbreng
Platform

Wat leer je?

  • Kennis uitwisselen
  • Zelf thema’s bepalen
  • Inspiratie en sparren
  • Praktijkinbreng
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Het ESG thema in een notendop
  • Kansen en risico’s voor uw organisatie
  • Ontwikkelingen rondom wet- en regelgeving
  • ESG best-practices van binnen en buiten de sector
Platform

Wat leer je?

  • Kennis uitwisselen
  • Zelf thema’s bepalen
  • Inspiratie en sparren
  • Praktijkinbreng
Control & Compliance

Wat leer je?

  • Actuele kennis 3-LoD model en 3-LM
  • Dillema’s begrijpen en afwegen
  • Inzicht in processen 1e, 2e en 3e lijn
  • Grip op de verantwoordelijkheden
Control & Compliance

Wat leer je?

  • De belangrijkste uitgangspunten van de EPV 2.0
  • Inzicht in de impact voor de bewoner, woning, organisatie en financiën
  • De waarde van de EPV voor de eigen organisatie in schatten
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Verschillende vormen van samenwerking
  • Begrijpen wanneer welke vorm toepasselijk is
  • Voor- en nadelen van de diverse vormen
  • Inzicht in de kosten en opbrengsten

Wat leer je?

  • Welke projectadministratie vorm bij je corporatie past
  • De verschillende rollen en belangen inzien
  • De risico’s binnen projectmanagement
  • Benodigde tools voor projectrapportage
Platform

Wat leer je?

  • Kennis uitwisselen
  • Zelf thema’s bepalen
  • Inspiratie en sparren
  • Praktijkinbreng
AI

Wat leer je?

  • AI inzetten voor financiële analyses en rapportages
  • Microsoft Copilot en Power BI AI-functies toepassen
  • AI-pilots opzetten en uitvoeren
  • Use cases identificeren en implementeren
AI

Wat leer je?

  • Inzicht in impact AI op financiële functies
  • AI-roadmap ontwikkelen
  • ROI van AI-projecten beoordelen
  • Governance en risico’s rond AI
Financieel sturen

Wat leer je?

  • Financiële ratio’s, zoals ICR en LTV begrijpen
  • Inzicht in financiële effect strategische keuzes
  • Volkshuisvestelijke prioriteiten beter afwegen
  • Meer wederzijds begrip
Belastingen

Wat leer je?

  • Regie nemen in fiscale processen
  • Kansen en risico’s omzet- en overdrachtsbelasting
  • Je kent de risico’s en regelingen bij loonbelasting
  • Verschillende fiscale processen en aandachtspunten
Belastingen

Wat leer je?

  • Alles over fiscale regelgeving
  • Basisbeginselen corporatiebelastingen
  • Oefenen met bijzondere fiscale situaties
  • Gesprekspartner op fiscaal gebied
Belastingen

Wat leer je?

  • Kansen en risico’s omzetbelasting
  • Oefenen met praktijkvoorbeelden
  • Benodigdheden voor dossier Belastingdienst
  • Regelgeving Wet Keten Aansprakelijkheid
Belastingen

Wat leer je?

  • Alles over fiscale regelgeving
  • Opstellen raamwerk fiscale aangifte
  • Oefenen met bijzondere fiscale situaties
  • Gesprekspartner op fiscaal gebied

Relevante artikelen

Start typing and press Enter to search